Türk turizminde yaşanan personel açığı ve sezonluk istihdam zorlukları, konaklama ve ağırlama sektörünü giderek daha fazla yabancı işgücüne yönlendiriyor. Geçici bir tedbir olarak görülen yabancı çalışan istihdamı, özellikle otelcilik sektöründe artık kalıcı ve yapısal bir unsur haline geliyor.
Turizm Databank’ın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerinden gerçekleştirdiği analize göre, 2025 yılında turizm sektöründe yabancılara verilen çalışma izni bir önceki yıla kıyasla yüzde 32,7 artış göstererek 46 bin 691 kişiden 61 bin 957 kişiye yükseldi. Resmi rakamlar kayıtlı yabancı işgücündeki bu belirgin ivmeyi ortaya koyarken, çalışma izni bulunmayan kayıt dışı yabancı istihdamının gerçek boyutu ise belirsizliğini koruyor.
Her 10 İznin 7’si Otellere
Sektördeki yabancı çalışan artışında en büyük payı konaklama sektörü üstlendi. Otellerde verilen çalışma izinleri bir yılda 31 bin 785’ten 43 bin 521’e çıkarak yüzde 36,9’luk rekor bir artış kaydetti. Bu tablo, turizm sektöründe onaylanan her 10 yabancı çalışma izninin yaklaşık 7’sinin doğrudan otellere verildiğini gösteriyor.
Aynı dönemde konaklama sektöründeki ortalama sigortalı çalışan sayısı 390 binden 405 bin 533’e yükselerek yalnızca yüzde 3,9 arttı. Toplam sigortalı çalışan sayısındaki bu sınırlı büyümeye karşın yabancı izinlerindeki yüksek artış, otellerin personel ihtiyacını karşılamada yabancı işgücüne olan bağımlılığının derinleştiğini gözler önüne seriyor.
Sektör Sektör Yabancı İşgücü Dağılımı
2025 yılı verilerine göre turizmin farklı alt kollarında yabancı çalışan izinleri ve yıllık değişimler şu şekilde gerçekleşti:
-
Konaklama: 43 bin 521 çalışan ile toplam yabancı çalışma izinlerinin yüzde 70,2’sini oluşturdu. Sektörde bir önceki yıla göre 11 bin 736 kişilik artış yaşandı.
-
Yeme-İçme (F&B): Yüzde 30,2’lik artışla 10 bin 244’ten 13 bin 334 kişiye ulaştı ve toplam izinlerin yüzde 21,5’ini kapsadı.
-
Seyahat Acenteleri: 3 bin 239 çalışan ile yüzde 5,2’lik pay aldı. Bir önceki yıla göre artış yüzde 2,8 düzeyinde kaldı.
-
Havayolları: 1.063 çalışan ile toplam izinlerin yüzde 1,7’sini oluşturdu ve yıllık yüzde 15,9 artış gösterdi.
-
Diğer Alanlar: Yüzde 34,5 artışla 800 kişiye ulaşarak yüzde 1,3 oranında pay aldı.
100 Çalışana Düşen Yabancı Oranı Yükseliyor
Turizm genelinde ortalama sigortalı çalışan sayısına oranla verilen yabancı çalışma izinlerinde de belirgin bir yükseliş yaşandı. 2024 yılında sektör genelinde her 100 sigortalı çalışana karşılık verilen 3,3 çalışma izni, 2025 yılında 4,2 seviyesine ulaştı.
Alt sektörler bazında incelendiğinde; konaklama alanında her 100 sigortalı çalışana düşen yabancı sayısı 8,1’den 10,7’ye yükseldi. Seyahat acentelerinde bu oran 4,0’dan 5,0’e, havayollarında 1,7’den 1,8’e ve yeme-içme sektöründe ise 1,2’den 1,4’e çıktı.
Yapısal Dönüşüm ve Kayıt Dışı Riski
Elde edilen veriler; yerli işgücü tedarikindeki yetersizlikler, ücretler, çalışma koşulları ve sezonluk yapının etkisiyle yabancı işgücünün turizm sektörü için artık geçici değil, kalıcı bir çözüm haline geldiğini doğruluyor. Sektördeki personel açığı devam ederken, resmi izin olmaksızın çalışan yabancıların varlığı da kritik bir istihdam politikası konusu olmaya devam ediyor.
