Kanada’dan Türkiye’ye ilk resmi kültür varlığı iadesi gerçekleştirildi. 17 ile 19’uncu yüzyıllara ait 11 eser, Ottawa’da düzenlenen törenle Türkiye’ye teslim edildi.
Uluslararası iş birliğiyle iade süreci tamamlandı
Kanada’dan Türkiye’ye gerçekleştirilen ilk resmi kültür varlığı iadesi tamamlandı.
7 el yazması sayfa, 2 nadir matbu eser sayfası ile 2 modern hat çalışmasından oluşan toplam 11 eser, Kanada’nın başkenti Ottawa’da düzenlenen törenle Türkiye’ye teslim edildi.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre eserler, Ocak 2024’te İstanbul’dan Vancouver’a götürülmek istenirken Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından durduruldu. Sürecin Kanada Miras Bakanlığı’na intikal etmesinin ardından Türkiye ile resmi temas kurularak teknik ve hukuki süreç başlatıldı.
Mahkeme kararıyla iade edildi
Türkiye’nin sunduğu bilimsel raporlar ve hukuki belgeler doğrultusunda Kanada Federal Mahkemesi, eserlerin 2863 sayılı kanun kapsamında Türkiye’ye ait kültür varlıkları olduğuna hükmetti.
Karar doğrultusunda eserler, 30 Mart’ta Kanada Koruma Enstitüsü’nde düzenlenen törenle Türkiye’ye resmen teslim edildi. Eserleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz teslim aldı.
İade süreci, 1970 UNESCO Sözleşmesi kapsamında uluslararası iş birliğinin somut bir örneği olarak değerlendirildi.
17 ile 19’uncu yüzyıllar arasına tarihleniyor
İade edilen eserlerin 17 ile 19’uncu yüzyıllar arasına tarihlendiği ve Arapça ile Osmanlı Türkçesi metinler içerdiği belirlendi.
Fıkıh, tasavvuf, tarih ve edebiyat alanlarına ışık tutan eserler üzerinde yapılan incelemelerde, bazı sayfaların özgün ciltlerinden koparıldığı ve kimi varaklara sonradan modern minyatürler eklendiği tespit edildi.
Bu müdahalelerin ticari amaçlı olduğu değerlendirilirken, eserlerin kültür varlığı niteliğini koruduğu ifade edildi.
“Her eserin izini sürüyoruz”
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şunları kaydetti:
“Mirasımıza sahip çıkıyor, tarihin emanetlerini doğduğu topraklara kavuşturuyoruz. Yeni bir iadeyi daha sonuçlandırdık. Kanada’dan Türkiye’ye ilk resmi iadeyi dün akşam gerçekleştirdik. 17-19’uncu yüzyıllar arasına tarihlenen 7 el yazması sayfa, 2 nadir matbu eser sayfası ve 2 modern hat çalışmasını Kanada’nın başkenti Ottawa’da teslim aldık. Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından başlatılan süreci büyük bir titizlikle yürüterek bilimsel ve hukuki mücadelemizi sonuçlandırmış olduk. Kanada Federal Mahkemesi’nin kararıyla eserler şimdi anavatanına dönecek. Bu iade, uluslararası alanda da güçlü bir emsal niteliği taşıyor. Yasa dışı yollarla bu topraklardan koparılan her eserin izini sürüyor ve tek tek geri alıyoruz.”
