CHP Antalya Milletvekili Sururi Çorabatır, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bütçe görüşmelerinde CHP Antalya Miletvekili Sururi Çorabatır turizm sektörünün sorunlarıyla ilgili konuşma yaptı.
Bütçede Turizmin Yeri Gözden Geçirilmeli
Türkiye’nin en güçlü rekabet ettiği sektörlerden biri olan turizm, yılda 60 milyar dolarlık döviz girdisiyle ekonomiye doğrudan katkı sağlarken Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın genel bütçedeki payının, 17 bakanlık arasında sadece 15. sırasında yer aldığına dikkat çeken Çorabatır, “Böylesine büyük bir sektör, bu kadar sınırlı bir bütçeyle yönetilemez. Daha fazla kaynak ayrılması şart,” dedi.
Konaklama sektöründen 2025 yılında 20 Milyar lira vergi alınacağı öngörüldüğünü belirten Sururi Çorabatır,
“Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre 2024’ün ilk on ayında konaklama tesislerinden 10,6 milyar TL konaklama vergisi tahakkuk ettirilmiştir. Bu dönemde en çok ödenen konaklama vergisi 3,28 milyar TL’yle Antalya, 3,25 milyar TL’yle İstanbul’dur. Bu vergi, biraz önce de söyledim, cirodan alınıyor. Antalya’yı örnek alacak olursak, yerel nüfusumuzun 8-10 katı fazlasıyla, 20 milyona yakın ziyaretçi geliyor ve siz bu kentin belediye başkanısınız ve şehrinize gelen misafirlere -biraz önce belirttiğim gibi- ulaşım, şebeke suyu, kanalizasyon, temizlik, katı atık toplama gibi en temel hizmetleri sunmak zorundasınız. 2,5 milyona göre İller Bankası Antalya’ya para yolluyor, şunu sormak istiyorum: İller Bankasından şehrin nüfusuna göre gönderilen bu parayla bu hizmetlerin nasıl altından kalkacaksınız? Zaman zaman Sayın Bakan belediyelere master planı yapılması gerektiğini söylüyor, kendisi de çok iyi biliyor ki master plan bütçede gelir ve gideri ayarlamadıktan sonra uygulanamaz. Hazine ve Maliye Bakanlığı 2025 bütçesinde konaklama sektöründen 20 milyar TL tahsilat öngörüyor. Sayın Bakan, “Tahsilatı Maliye Bakanlığı yapıyor, genel bütçeye aktarılıyor.” diyebilirsiniz ama bu gelirin bir kısmını turizm yörelerinin altyapılarında kullandırılması hizmet için önemli ve elzemdir. Bugün hâlâ merkezî ve yerel yönetimlerle çatışma içinde olmak, turizmde bindiğimiz dalı kesmektir.” dedi.
Vergi Yükü Rekabeti Zorlaştırıyor
Konaklama vergisinin, dünyadaki örneklerinden farklı olarak Türkiye’de doğrudan ciro üzerinden alındığına dikkat çeken Çorabatır, bu vergi yükünün rekabeti zorlaştırdığına dikkat çekti. Çorabatır, vergilerin yanlış dağıtıldığını söyleyerek “Vergiler altyapı projelerine veya çevre korumaya aktarılmıyor, bu durum sürdürülebilir bir turizm için büyük bir engel,” ifadelerini kullandı.
2024 yılının ilk 10 ayında, sadece Antalya ve İstanbul’dan toplam 6,53 milyar TL konaklama vergisi tahsil edildiğini dile getiren Çorabatır, bu gelirin turizm bölgelerinin altyapısı için kullanılmadığını belirterek, yerel yönetimlere İller Bankası tarafından nüfus oranına göre gönderilen ödeneğin, turizm şehirlerinin gerçek ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığını vurguladı.
Otelcilerden alınan Turizm Geliştirme Ajansı (TGA) payının da tartışıldığı görüşmelerde Ciro üzerinden alınan ve zarar edilse dahi ödenmek zorunda olan bu payın, sektöre ek bir maliyet oluşturduğunu belirten Çorabatır, “TGA’nın harcamalarına ilişkin şeffaflık sağlanmalı ve Sayıştay denetimine açılmalıdır” dedi.
Çözüm Önerileri Sundu
CHP Antalya Milletvekili Sururi Çorabatır sektörün sürdürülebilirliği için şu önerileri dile getirdi:
Turizm bölgelerinde toplanan vergilerin bir kısmının altyapı projelerine ayrılması,
Merkezi ve yerel yönetimlerin daha uyumlu bir şekilde çalışması,
Sektördeki mali yüklerin ve vergi oranlarının yeniden düzenlenmesi,
Turizm bütçesinin artırılarak sektörel yatırımların önceliklendirilmesi.
