Türkiye’de yurt dışına seyahat etmek isteyen vatandaşların karşılaştığı vize süreçleri her geçen gün daha zorlu bir hal alıyor. Schengen vizesi ret oranlarının artmasıyla birlikte pek çok farklı sektör temsilcisi, uluslararası projelerde yaşadıkları iş kayıplarının, ihracat aksamalarının ve akademik engellerin önüne geçebilmek adına yeşil pasaport hakkı elde etmek için harekete geçti. Bu doğrultuda farklı meslek grupları tarafından hazırlanan çeşitli kanun teklifleri, değerlendirilmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Böylece vizesiz seyahat imkanı sağlayan yeşil pasaportu talep eden meslek gruplarının sayısı altıya ulaştı.
Yılın ilk yedi ayında küresel ölçekteki ihaleleri kaçıran, uluslararası seminerlere katılamayan ve sınır kapılarında günlerce vize sırası bekleyen meslek temsilcileri, bu kısıtlamaları aşabilmek için yasal bir düzenleme yapılmasını bekliyor.
Meclis Komisyonuna İletilen Yeni Talepler
Meclis komisyonlarına teslim edilen kanun tekliflerinde, farklı uzmanlık alanlarına sahip meslek profesyonellerinin küresel ölçekte yaşadığı mağduriyetler ayrıntılı bir şekilde gerekçelendiriliyor.
Bu kapsamda, özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenler Meclis’in kapısını çalarak uluslararası eğitim programlarına, bilimsel seminerlere ve ortak projelere katılımlarında vize prosedürlerinin ciddi bir engel teşkil ettiğini belirtti.
Bunun hemen ardından diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarlar için tek bir çatı altında ortak bir düzenleme talebinde bulunuldu. Kendi meslek odalarına kayıtlı olan ve mesleğinde 15 yıllık kıdemi geride bırakan bu üç meslek grubunun, dünyadaki bilimsel, akademik ve teknik gelişmeleri yerinde takip edebilmesi amacıyla vizesiz seyahat hakkına dahil edilmesi isteniyor.
Benzer şekilde, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne bağlı çalışan mühendisler için de somut bir adım atıldı. Özellikle uluslararası projelerde görev alan mühendislerin, vize süreçlerinin uzaması sebebiyle küresel ihaleleri ve iş fırsatlarını kaçırmasını önlemek amacıyla hazırlanan yasa teklifi, 15 yıllık mesleki deneyim şartıyla komisyona iletildi.
Lojistik sektöründen gelen teklif ise sınır ticareti açısından büyük bir önem taşıyor. Uluslararası taşımacılık yapan TIR şoförlerinin sınır kapılarında vize beklerken zaman kaybetmesini ve bu gecikmelerin doğrudan ihracata darbe vurmasını engellemek amacıyla, mesleğinde 10 yılını dolduran şoförlere yeşil pasaport verilmesi yönündeki talep Meclis komisyonuna teslim edildi.
Mevcut Düzenlemede Yeşil Pasaport Sahibi Olan Kesimler
Mevcut yasal çerçevede yeşil pasaport alma hakkına sahip olan belirli kesimler bulunuyor. Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri arasında, 657 sayılı kanuna tabi olarak çalışan ve kadro derecesi bir, iki veya üç olanlar ile bu derecelerden emekli olan kişilere yeşil pasaport hakkı tanınıyor. Bunun yanı sıra il, ilçe ve birinci kademe belediye başkanları da görev süreleri boyunca bu haktan yararlanabiliyor.
Ticari alanda ise son üç takvim yılı itibarıyla belirlenen ihracat ortalamasını yakalayan firma sahipleri ve yetkilileri yeşil pasaport sahibi olabiliyor. Son olarak, bu hakka sahip olan kişilerin eşleri ile 25 yaşını doldurmamış, evli olmayan ve herhangi bir işte çalışmayan çocukları da yeşil pasaport avantajından faydalanabiliyor.
