Akdeniz Üniversitesi’nden Prof. Dr. Gökhan Deniz, endemik ve nesli tehlike altındaki bitki türlerini koparmanın ya da zarar vermenin ağır idari para cezalarına yol açtığını belirterek, tek bir bitkiyi koparmanın cezasının 699 bin TL’yi, habitat tahribatının ise 3,4 milyon TL’yi aştığını açıkladı.
Türkiye Florası Açık Hava Müzesi Niteliğinde
Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Gökhan Deniz, Türkiye’nin floristik zenginliğiyle dünyada ayrıcalıklı bir konuma sahip olduğunu belirterek, bu mirasın korunmasının yalnızca bilim insanlarının değil toplumun tüm kesimlerinin ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı. Deniz, biyolojik çeşitliliğin ihmaller nedeniyle gelecek nesiller açısından risk altında olduğunu söyledi.
Yaklaşık 3 Bin Endemik Tür Koruma Altında
Türkiye’de yaklaşık 10 bin bitki türü bulunduğunu, bunların yaklaşık 3 bininin endemik olduğunu ifade eden Prof. Dr. Deniz, bazı türlerin yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığını belirtti. Doğada yalnızca sınırlı sayıda bireyi bulunan türlerin, kısa süre sonra yurt dışı merkezli internet sitelerinde satışa sunulabildiğine dikkat çekti.
Biyokaçakçılık Riski Artıyor
Prof. Dr. Deniz, biyokaçakçılığın ciddi bir tehdit haline geldiğini vurgulayarak, özellikle arazi çalışmalarında bitki veya hayvan toplayan yabancı uyruklu kişilerin görülmesi halinde kolluk kuvvetlerine bildirim yapılması gerektiğini söyledi. Deniz, bilimsel amaçlı çalışmaların dahi bakanlık iznine tabi olduğunu hatırlattı.
Koordinat Bilgileri Gizli Tutuluyor
Koruma altındaki türlerin bulunduğu alanlara ilişkin net koordinat bilgilerinin, biyokaçakçılık riskine karşı titizlikle korunduğunu belirten Prof. Dr. Deniz, bu verilerin yalnızca yetkili kamu kurumlarıyla paylaşıldığını, bireyler ya da yabancı araştırma gruplarıyla paylaşılmadığını ifade etti.
“Endemik Bitkiler Balkonda Yaşamaz”
Endemik türlerin yalnızca belirli ekolojik koşullarda varlığını sürdürebildiğini vurgulayan Prof. Dr. Deniz, kum zambağı, orkide ve salep gibi türlerin doğadan alınıp balkon veya bahçeye taşınmasının bitkinin ölümüne yol açtığını söyledi. Deniz, iyi niyetli dahi olsa bu tür müdahalelerin ekosisteme zarar verdiğini belirtti.
Cezalar Niyet Gözetmiyor
Yürürlükteki mevzuata göre, 2026 yılı itibarıyla nesli tehlike altındaki bir bitki ya da hayvan türünü koparan, zarar veren ya da tahrip edenlere 699 bin 245 TL idari para cezası uygulandığını kaydeden Prof. Dr. Deniz, habitat tahribatı, izinsiz faaliyet veya yapılaşma durumunda cezanın 3 milyon 496 bin 768 TL’ye kadar çıktığını ifade etti.
Alternatif Üretim Mümkün, Biyokaçakçılığa Geçit Yok
Doğaya zarar vermeden, doku kültürü gibi bilimsel yöntemlerle üretim yapılabileceğini ve bunun ülke ekonomisine katkı sağlayabileceğini belirten Prof. Dr. Deniz, biyokaçakçılığa karşı sıfır tolerans uygulanması gerektiğini vurguladı.
