Turizm Databank’ın TÜİK verilerinden derlediği analize göre, Türkiye’de konaklama ve yiyecek-içecek sektöründe yerli girişimlerin ağırlığı devam ediyor. Sektördeki yerli girişim oranı %99,91 ile zirvedeki yerini korurken, turizm millilik oranı en yüksek ilk 5 sektör arasında yer almaya devam ediyor.
Türkiye ekonomisinin önemli lokomotiflerinden biri olan turizm sektörü, mülkiyet ve kontrol yapısı bakımından büyük ölçüde yerli kimliğini sürdürüyor. 2024 yılı verilerine göre konaklama ve yiyecek-içecek alanında faaliyet gösteren toplam 312 bin girişimin yalnızca %0,09’u yabancı kontrolünde bulunuyor.
Yabancı girişim sayısı 10 yılda arttı
Veriler, son on yıllık süreçte yabancı sermayeli girişim sayısında artış olduğunu ortaya koyuyor. Yabancı kontrolündeki girişim sayısı yaklaşık %100 artarak 2024 yılı itibarıyla 273’e yükseldi. Buna rağmen sektör içindeki payları %0,09 gibi oldukça düşük bir seviyede kaldı.
Ciro ve istihdamda yabancı payı daha yüksek
Girişim sayısı bakımından düşük olan yabancı payı, ciro ve istihdam verilerinde daha belirgin bir ağırlık gösteriyor. Yabancı kontrollü firmalar toplam sektör cirosunun yaklaşık %7’sini oluştururken, sektördeki toplam çalışanların %5,15’i ve ücretli çalışanların %6,18’i bu firmalarda istihdam ediliyor.
Kontrol oranlarında istikrarlı yapı
Yıllar içinde yerli ve yabancı kontrol oranlarında sınırlı değişim görülse de sektörün genel yapısı büyük ölçüde korunuyor. 2016 yılında yabancı kontrolündeki firma oranı %0,05 seviyesindeyken, 2024 yılında bu oran %0,09’a yükseldi. Aynı dönemde yabancı firmaların ciro payı %5,38’den %7,48’e çıktı.
Analiz sonuçları, Türkiye’de turizm sektörünün yüksek yerli yatırımcı ağırlığını koruduğunu gösteriyor. Yerli yatırımcıların sektördeki güçlü varlığı, özellikle kriz dönemlerinde hızlı karar alma ve operasyonel esneklik açısından önemli bir avantaj olarak değerlendiriliyor.
