NEVZAT ÇELEBİ | OTELCİLİK SEKTÖRÜNDE NEREDE HATA YAPILIYOR? NEREDE KAZANILIYOR? NEREDE KAYBEDİLİYOR?
Nerede Hata Yapılıyor?
Türkiye otelcilik sektörünün en büyük hatası, deneyimi rakamların gölgesinde bırakmasıdır.
Yatırımcılar ve yöneticiler çoğu zaman oda sayısını, doluluk
oranını, metrekareyi ve maliyet tablolarını merkeze alırken; misafirin ruhunu,
beklentisini ve otelin kimliğini ikinci plana atıyor.
Bu yaklaşım, oteli bir bina olarak büyütürken markayı
küçültüyor.
Bir diğer hata, insan kaynağının değersizleştirilmesidir.
Tecrübeli personelin sektörden uzaklaşmasına yol açan düşük
ücret politikaları, eğitim eksiklikleri ve yüksek personel devir hızı, otelin
en büyük sermayesi olan “insan faktörünü” zayıflatıyor.
Türkiye’de otelcilik hâlâ “bina ve yatırım” odaklı görülüyor; oysa gerçek otelcilik, “insan ve deneyim” odaklıdır.
Sahadan Örnekler
Antalya’da 5 yıldızlı bir resort otel, sezon başında %85 doluluk hedeflerken, yanlış fiyatlama ve plansız satış politikaları nedeniyle sezon ortalamasını %62 ile kapattı.
İstanbul’da şehir otellerinde personel devir hızı %35’e kadar çıkıyor. Bu, her üç çalışandan birinin yıl içinde işten ayrıldığı anlamına geliyor. Eğitim maliyetleri artarken hizmet kalitesi düşüyor.
Bazı zincir otellerde RevPAR (Revenue per Available Room) hedefi 70 € iken, agresif indirim politikaları nedeniyle 52 € seviyesinde kaldı.
KPI ve Veriler
Doluluk Oranı: Plansız fiyat rekabeti → %60–65 (sektör ortalaması %75).
RevPAR: Hedefin %20 altında.
Personel Devir Hızı: %30–35 (ideal seviye %15–20).
Analiz
Hatalar, kısa vadeli kazanç uğruna uzun vadeli marka değerinin aşındırılmasından kaynaklanıyor.
İnsan kaynağına yatırım yapılmadığında, otelin en büyük
sermayesi olan “deneyim” kayboluyor.
Türkiye otelciliği, coğrafyanın ve kültürün sunduğu eşsiz
avantajları doğru kullandığında kazanıyor.
Antalya’da güneşin, Kapadokya’da taşın, İstanbul’da tarihin,
Karadeniz’de doğanın otelcilikle birleştiği noktada ortaya çıkan deneyim,
dünyada benzeri olmayan bir özgünlük yaratıyor.
Ayrıca kriz dönemlerinde hızlı adaptasyon sektöre kazandırıyor.
Pandemi sonrası hijyen standartlarının hızla uygulanması,
dijital rezervasyon sistemlerinin yaygınlaşması ve esnek fiyat politikaları,
Türk otelciliğinin refleks gücünü gösterdi.
Bu esneklik, sektöre hem güven hem de rekabet avantajı
sağladı.
Bir diğer kazanım noktası ise misafir memnuniyetine dayalı sadakat kültürü.
Türkiye’de misafirperverlik, genetik bir refleks gibidir.
Doğru yönetildiğinde bu kültür, oteli yalnızca bir konaklama
alanı değil, misafirin “ikinci evi” hâline getirir.
Sahadan Örnekler
Kapadokya’daki butik oteller, %45 oda doluluğu ile çalışırken yüksek ADR (Average Daily Rate) sayesinde RevPAR’ı 120 € seviyesine çıkarabiliyor.
Antalya’da bazı resort oteller, “her şey dâhil” sistemini yeniden yorumlayarak yerel üreticiyle iş birliği yaptı. Bu sayede gıda maliyetlerinde %12 tasarruf sağlanırken, misafir memnuniyet skorları %88’den %94’e yükseldi.
İstanbul’da iş otelleri, pandemi sonrası hibrit toplantı sistemleriyle MICE (Meetings, Incentives, Conferences, Exhibitions) gelirlerini %25 artırdı.
KPI ve Veriler
Doluluk Oranı: Sezon ortalaması %80–85 (özellikle Antalya ve Bodrum).
RevPAR: Kültürel destinasyonlarda 100–120 €.
Misafir Memnuniyet Skoru (NPS): %90+ seviyeleri.
Personel Devir Hızı: Eğitim ve sadakat programı uygulayan otellerde %15–18.
Analiz
Kazanç; coğrafyanın ve kültürün sunduğu özgünlüğü doğru kullanmak ve misafir deneyimini merkeze almakla sağlanıyor.
Kriz dönemlerinde hızlı adaptasyon ve inovatif hizmet modelleri rekabet avantajı yaratıyor.
Nerede Kaybediliyor?
Sektör, günü kurtarmaya odaklanırken geleceği inşa etmeyi
ihmal ediyor.
Plansız büyüme, kontrolsüz arz-talep dengesi ve kısa vadeli
fiyat rekabeti, markaların değerini aşındırıyor.
Bir diğer kayıp noktası, eğitim ve mesleki gelişim alanındaki yetersizliktir.
Turizm okullarından mezun olan gençlerin sektöre
kazandırılamaması ve deneyimli personelin sistem dışına itilmesi, otelcilikte
ciddi bir “bilgi ve tecrübe kaybı” yaratıyor.
Bu kayıp, otelin en görünmez ama en ağır maliyetidir.
Son olarak, sürdürülebilirlikteki gecikmeler sektöre zarar veriyor.
Enerji verimliliği, çevre dostu uygulamalar ve yerel
üreticiyle iş birliği gibi alanlarda geç kalınması, hem maliyetleri artırıyor
hem de Türkiye otelciliğinin küresel rekabet gücünü zayıflatıyor.
Sahadan Örnekler
Bodrum’da kontrolsüz otel arzı nedeniyle bazı tesisler sezon ortasında %40 dolulukla çalışmak zorunda kaldı. Bu durum RevPAR’ın 45 €’a kadar düşmesine yol açtı.
İstanbul’da bazı oteller, enerji verimliliği yatırımlarını erteledi. Sonuç olarak enerji maliyetleri toplam giderlerin %18’ine çıktı (sektör ortalaması %12).
Turizm okullarından mezun olan gençlerin sektöre katılım oranı %50’nin altında kaldı.
KPI ve Veriler
Doluluk Oranı: Plansız arz nedeniyle %40–50.
RevPAR: 45–55 €.
Analiz
Kayıplar; uzun vadeli vizyon eksikliği, sürdürülebilirlikte gecikme ve plansız büyümeden kaynaklanıyor.
Bu unsurlar sektörde görünmez ama ağır maliyetler yaratıyor.
Türkiye otelcilik sektörü yanlış yerde büyüyor, doğru yerde kazanıyor, kritik yerde kaybediyor.
KPI’lar net şekilde gösteriyor ki:
Kazançlar: Yüksek ADR, güçlü misafir memnuniyeti, düşük devir hızı
Kayıplar: Plansız arz, yüksek enerji maliyetleri, eğitim eksikliği
Gerçek başarı, oteli bir bina değil; bir hikâye ve deneyim merkezi olarak görmekten geçiyor.
Çünkü otelcilik, oda satmak değil; anlamlı bir deneyim,
hatırlanan bir anı ve tekrar edilen bir yolculuk satmaktır.
Doluluk Oranları – Trend Analizi
Antalya Resort Otelleri: %80–85
İstanbul Şehir Otelleri: %60–65
Bodrum: %40–50
Doluluk oranları, destinasyon ve segment bazında ciddi farklılıklar gösteriyor.
Resort oteller güçlü performans sergilerken, şehir otelleri
fiyat rekabeti ve arz fazlası nedeniyle geride kalıyor.
