AKDENİZ FOKLARININ SON SIĞINAĞINA TUR BASKISI
Antalya Gazipaşa’da nesli kritik tehlike altındaki Akdeniz foklarının yaşadığı mağaralara turist götürüldüğü iddiası üzerine SAD-AFAG durumu Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’ne bildirdi.
Gazipaşa’da Fok Yuvalarına Tur İddiası
Antalya’nın Gazipaşa ilçesinde, nesli tehlike altındaki Akdeniz foklarının yaşam alanı olan mağaralara turistlere dalış yaptırıldığı iddiası gündeme geldi. Söz konusu organizasyonu gerçekleştirdiği öne sürülen kişinin çektiği görüntülerin ortaya çıkmasının ardından konu ilgili kurumlara taşındı.
İhbarın ulaştığı Sualtı Araştırmaları Derneği’ne bağlı Akdeniz Foku Araştırma Grubu (SAD-AFAG), yuvasında büyük korku yaşadığı görülen fokların rahatsız edilmesine tepki göstererek durumu Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü’ne bildirdi.
Akdeniz Foklarında İnsan Kaynaklı Tehdit
Dünya Doğayı Koruma Vakfı’nın nesli kritik derecede tehlikedeki türler listesinde yer alan Akdeniz foklarının sayısı geçmiş yıllarda 700’e kadar geriledi. Yürütülen koruma çalışmaları kapsamında popülasyonun geçen yıl yaklaşık 900 bireye ulaştığı belirlendi.
Akdeniz fokları dünyada yalnızca dört bölgede yaşamını sürdürüyor. Doğu Akdeniz’de Türkiye ve Yunanistan kıyıları ile Doğu Atlantik’te iki ülkenin kıyıları türün yaşam alanları arasında bulunuyor.
Uzmanlara göre en büyük tehdit insan kaynaklı faktörler. Türkiye’de DKMP Genel Müdürlüğü ve SAD-AFAG tarafından yürütülen koruma çalışmalarına rağmen fokların balıkçı ağlarına takılarak boğulması en önemli ölüm nedeni olarak gösteriliyor. İnsan müdahalesi ve hastalıklar da diğer riskler arasında yer alırken, ölüm nedenlerinin dörtte üçünün insan kaynaklı olduğu belirtiliyor.
Fok Mağaralarının Turistik Amaçla Kullanıldığı İddiası
Gazipaşa–Alanya hattında çoğunluğu Rus turistlerden oluşan yerli ve yabancı ziyaretçilere fok mağaralarının turistik amaçla pazarlandığı öne sürüldü. Görüntülerin kapalı bir sosyal medya grubunda paylaşıldığı ve ismini açıklamak istemeyen bir kişi tarafından SAD-AFAG’a ihbarda bulunulduğu belirtildi.
İhbarda, mağaradaki yuvasında bulunan bir Akdeniz fokunun rahatsız edildiği ve büyük korku yaşayarak yuvasından kaçtığı anlara ilişkin görüntülerin yer aldığı aktarıldı.
“Utanç Verici Uygulama” İhbarı
İhbarda şu ifadelere yer verildi:
“Gazipaşa Rusça Telegram sohbet grubundaki yabancılar, bu adamın yaklaşık iki yıldır gruplar halinde bu mağaralara fok avına çıktığını yazıyor. Foklar, Kızılin Dağı’nın bu bölgesini özellikle sevmiş ve burada yaşıyorlar. Bu adam, Gazipaşa’ya hayran kalan birçok yabancıya bu mağaraları gösterdiğinden beri, memnun avcılar düzenli olarak kendi başlarına oraya geliyor. Bu mağaraların acilen korunması ve bu utanç verici uygulamanın durdurulması gerekiyor. Birçok yabancı, fokları mağaralardan uzaklaştırarak iyi bir iş yaptıklarını, bunun fokların üremesini teşvik edeceğine inandıklarını yazıyor. Şaşkınlıktan dilim tutuldu. Umutsuzluğa düştüm.”
DKMP İnceleme Başlattı
İhbar sonrası SAD-AFAG Koordinatörü Cem Orkun Kıraç, görüntülerle birlikte durumu DKMP’nin ilgili birimlerine bildirdi. DKMP yetkililerinin konuyla ilgili inceleme başlattığı belirtildi.
Cem Orkun Kıraç, olayla ilgili şu değerlendirmede bulundu:
“Yazışmalara göre Savaş isimli bir şahıs, yerli ve yabancı turistlere yönelik ‘Akdeniz fokunu göstereceğim size’ diye pazarlıyormuş. Mevzuatta Akdeniz foku yuvalarına girmek yasak olduğu halde, Telegram grubunda turistlere bunu pazarlıyormuş. Akdeniz foku mağarasına girmek neden yasak? Çünkü dünyada sadece dört ülkede kalmış. Tüm dünyada 900 birey kalan çok nadir bir canlıdan bahsediyoruz. Bu dört ülke bunu çok zor koruyor ve varlığını sürdürmeye çalışıyor. Türkiye’de ise tanımlı bireyler 120, belki popülasyon 150. Gençler ve yavruları saymıyoruz, yetişkinlerin sayısı 120. Neden mağaralarına giriliyor? Hayvan ürkek yapısından dolayı içine kapanık, korkak bir canlı, insanlardan uzak duruyor. Ve onun için mağaralara gidiyor zaten. Aslında mağara onların habitatı değil. Akdeniz foku sıkışmış mağaralarda yaşayan bir canlı değil. Çok fazla insan baskısından dolayı mağaralara sığınıyor. Şimdi sen bir de son sığınaklarında rahatsız ediyorsun. Bu adam da tur yapıyor.”
