Beyoğlu Perşembe Pazarı bölgesinde yer alan ve Fatih Sultan Mehmet döneminde Ayasofya Camii’ne gelir sağlamak amacıyla inşa edilen tarihi Galata Bedesteni, bakımsızlık ve duvarlarına çizilen grafitiler nedeniyle görüntü kirliliğiyle karşı karşıya bulunuyor. Günümüzde Fatih Çarşısı adıyla bilinen, yaklaşık bin metrekarelik alana kurulu 9 kubbeli yığma taş yapı, zaman içerisinde yıpranarak orijinal işlevini yitirdi. Osmanlı döneminde kumaş ve değerli ürünlerin ticaretinin yapıldığı tarihi alan, günümüzde hırdavatçıların faaliyet gösterdiği bir sokak konumunda yer alıyor.

Yapının tarihi gelişimi ve ismi hakkında bilgi veren Arkeolog Ömer Faruk Yavaşçay, kelime kökeninin kumaş anlamına gelen ‘Bezz’ ile yer belirten ‘istan’ ekinden türediğini aktarıyor. Yavaşçay, “Bezz zamanında kumaşa verilen isimdi, istan ise yer anlamına gelmekteydi. Bu ikisinin birleşimiyle bedesten oluşmuştu, yani ‘Bezzistan’. Ama zamanla bedestene dönüşüyor, isim türeüyor. Yapı Perşembe Pazarı bölgesinde bulunmakta, 9 kubbeli bir alana sahip. Ortalama bin metrekareyi kapsıyor; örme ve yığma taştan oluşmaktadır. Fatih Sultan Mehmet döneminde yapılıyor, Ayasofya Camii’ne gelir getirmesi amacıyla. Bunların en büyüğü Kapalıçarşı’ydı. Beyoğlu’na da Galata Bedesteni yapılıyor. Günümüzdeki ismi ise Fatih Çarşısı” değerlendirmesinde bulunuyor.

Tarihi eserin süreç içerisinde uğradığı tahribata dikkat çeken Yavaşçay, duvarlardaki sıva dökülmelerini ve taşlardaki bozulmaları işaret ederek acil restorasyon yapılması gerektiğini vurguluyor. Yapının İstanbul turizmi açısından taşıdığı potansiyele de değinen Ömer Faruk Yavaşçay, şu ifadeleri kullanıyor:
“Maalesef yıllar içinde bu tarihi yapı aslını, değerini kaybediyor. Çünkü zamanında kumaşların ve değerli ürünlerin satıldığı bir yerdi, şu anda ise hırdavatçıların bulunduğu bir yer. Maalesef bu da hoş bir görüntü değil. Zaten yapının giriş kısmına yazılar yazılmış ve içinde de görüntü kirliliği var. Sıvalar dökülmüş, bazı yapıları çok kötü gözüküyor, taşlarında dökülmeler var. Buraya en kısa zamanda bir restorasyon gerekiyor. Onun dışında bu yapının farklı bir amaçla kullanılması lazım; çünkü burası turizmin merkezi ve turizmin merkezinde bu yapının böyle gözükmesi hiç hoş değil. Avrupa’da birçok örneği var. Ya bir sergi alanına, müzeye ya da eski amacına uygun şekilde kumaşların satıldığı bir yere dönüştürülebilir.”



