NAMIK KEMAL YALÇINSU | "OVERQUALIFIED" ASLINDA NE ANLAMA GELİYOR?
"Overqualified."
Türkçesi: fazla
nitelikli. Yani çok iyisin, olmaz.
Yıllarca düşündüm bunu.
Tez konusu gibi.
Bir insanı işe almamak
için icat edilmiş en kibar, en steril, en sorumsuz bahane.
Çünkü
"beğenmedik" diyemiyorsunuz, "korkuttu" diyemiyorsunuz,
"bütçemiz yetmez" diyemiyorsunuz.
Onun yerine şık bir
İngilizce terim koyuyorsunuz ve kendinizi aklamış hissediyorsunuz.
Üstelik adama da kötü
hissettirmiyorsunuz, tam tersine iltifat etmiş gibi çıkıyorsunuz ortadan.
"Çok iyisin"
diyorsunuz aslında. Sadece kapıyı kapatarak.
Overqualified.
Peki ne anlama geliyor
gerçekte?
"Sen bu işi fazla
iyi yaparsın, biz bu işin bu kadar iyi yapılmasını istemiyoruz." Bu kadar
basit.
Standart düşük tutulmuş,
beklenti çıtası yerden birkaç santim yukarıda.
Oraya ulaşacak biri
arıyorlar, uçacak biri değil.
Uçan tehlikeli çünkü.
Tavana çarpar, lambayı kırar, herkes fark eder.
Oyun hamuru gibi kelime,
çek nereye uzarsa.
Yıllarca sahada ter
dökmüş, her departmanı içeriden bilen, kriz anında ayakta kalan biri kapıya
geliyor.
"Overqualified"
deniyor, kapı kapanıyor. Altı ay sonra aynı pozisyon hâlâ boş. Çünkü "daha
uygun" biri bir türlü çıkmıyor. Çıkmaz da, çünkü aslında aradıkları şey
nitelik değil, uyumluluk.
Soru sormayan, sistemi
sorgulamayan, mevcut düzeni sarsmayan biri. Tercihen beş yıl deneyimli ama hiç
fikri olmayan.
Bu kombinasyon da
piyasada bir türlü bulunamıyor, merak etmiyorum.
Overqualified'ın gizli
çevirisi şu: "Sen fazla soru sorarsın."
İkinci gizli çevirisi:
"Seni işe alırsak mevcut müdürümüz rahatsız olur."
Üçüncüsü: "Maaş
beklentin bizim bütçemizi aşıyor ama bunu söylemek yerine seni
niteliklendiriyoruz."
Ama işin en ironik
tarafı şu: aynı şirket altı ay sonra "nitelikli eleman bulamıyoruz"
diye yakınıyor.
Nitelikliyi kapıdan
gönderdiniz, şimdi niteliksizden şikayet ediyorsunuz. Menüden en iyi yemeği
çıkardınız, sonra restoranın kalitesi düştü diye şaşırıyorsunuz.
Hem şaşırıyorsunuz hem
de bir sonraki overqualified adayı için yeni bir mülakat sorusu
hazırlıyorsunuz.
Overqualified demek çoğu
zaman şunu demek: "Biz bu işi ciddiye almıyoruz, sen alıyorsun, bu bizim
için sorun."
Bir düşünün. Overqualified
dediğiniz son kişi kim? O pozisyon şu an dolu mu? Doluysa kim var orada, ve o
kişi işin hakkını veriyor mu?
Cevabı zaten
biliyorsunuz.
Saygılarımla,
Namık Kemal Yalçınsu |
Otelcilik Sektörü Profesyoneli
